Historia Orzesza może być starsza, niż dotychczas sądzono. W wydanej w 2002 roku książce „Dzieje Orzesza” jako najstarszy potwierdzony zapis o miejscowości podano rok 1445. Tymczasem w Archiwum Państwowym w Pszczynie przechowywany jest pergamin datowany na 1394 rok, w którym wymieniani są Urban z Orzesza oraz Otton ze Zgonia.
Dokument został wystawiony przez dwóch książąt z dynastii Przemyślidów: Jana II Żelaznego, księcia opawsko-raciborskiego (w oryginale Johann II. der Eiserne, Herzog von Troppau und Ratibor, po czesku Hanuš Železný), oraz Mikołaja IV, księcia bruntalskiego (Nikolaus IV. von Troppau, Herzog von Freudenthal). W tłumaczeniu dokumentu imiona wystawców zostały spolszczone.
Postaci Urban z Orzesza i Otton ze Zgonia to prawdopodobnie lokalni rycerze lub wolni sołtysi – z pewnością jednak osoby cieszące się wysokim zaufaniem. Ich obecność w dokumencie książęcym świadczy o tym, że osada musiała już wówczas funkcjonować i mieć znaczenie w lokalnej strukturze.
Wielu historyków datuje założenie Orzesza na okres XIII–XIV wieku. Odkrycie pergaminu z 1394 roku przesuwa granicę najstarszej wzmianki o miejscowości o ponad pół wieku wcześniej niż dotychczas przyjmowano.
Link do dokumentu w Archiwum Państwowym w Pszczynie: szukajwarchiwach.gov.pl. Tłumaczenie dokumentu dostępne jest pod adresem: moodle.inspire.lab.dariah.pl.
Na zdjęciach udostępnionych przez Adama Kopczyńskiego widać pergamin z zaznaczonymi Orzeszem i Zgoniem oraz zbliżenie na słowo „Orzesche/Orzesze”.
Źródło: Stowarzyszenie Miłośników Miasta Orzesze
Fot. facebook.com
